HealthScorer

mental health

PHQ-9 во семејната медицина

PHQ-9 е стандарден алат во македонската семејна медицина. Manea 2012 мета-анализата ни дава точни бројки за неговата веродостојност и за тоа каде не успева.

28.4.2026 г. 5 min
Лице крај прозорец — визуелен контекст за статија за PHQ-9 тестот.
Photo on Unsplash

PHQ-9 стана стандарден алат во македонската семејна медицина. Девет прашања, две минути, безплатно. Но што точно покажува резултатот?

PHQ-9 тест е достапен на овој сајт.

Од каде PHQ-9

Скалата е развиена од Kroenke, Spitzer и Williams во 2001 (J Gen Intern Med, PMID 11556941). Прашања за фреквенцијата на 9 симптоми кои одговараат на DSM-5 критериумите за депресивен епизод. Секое 0–3, вкупно 0–27.

СкорТежина
0–4Минимална
5–9Блага
10–14Умерена
15–19Умерено тешка
20–27Тешка

Manea 2012 мета-анализа

Manea, Gilbody и McMillan (CMAJ, PMID 22122776) во 2012 направија мета-анализа од 18 студии со 7180 пациенти:

  • Прагот ≥10: чувствителност 85 %, специфичност 89 %.
  • Во популација семејна медицина (~10 % депресија): позитивната предиктивна вредност ~35 %. Еден од тројца со ≥10 има клиничка дијагноза.
  • Повисоки прагови (15) — поголема специфичност, но се пропуштаат случаи.

Практично: ≥10 значи “вреди да се разговара”, не “имате депресија”.

Каде PHQ-9 не функционира

  • 2-неделниот прозорец не разликува акутна од хронична депресија.
  • Самооценувањето е подложно на грешки.
  • Не разликува депресија од анксиозност — за тоа користете GAD-7.

Помош во криза (Северна Македонија)

  • СОС линија: 070 130 992
  • Итно: 112

Заклучок

PHQ-9 е валиден алат за скрининг. Не дијагноза. Manea 2012 дава конкретни бројки. Користете тестот на овој сајт како сигнал за разговор со лекар, не како конечна оцена.

Често поставувани прашања

Дали PHQ-9 поставува дијагноза?
Не. PHQ-9 е скрининг алат. Резултат ≥10 е праг за понатамошна оценка. Дијагнозата на депресија по DSM-5 бара структурирано клиничко интервју кое оценува траење, функционално влијание и исклучува други причини.
Колку е точен прагот 10?
Manea 2012 мета-анализа на 7180 пациенти: при прагот ≥10 чувствителност 85 %, специфичност 89 %. Во типичната популација семејна медицина (~10 % депресија) позитивната предиктивна вредност е ~35 %.
Што значи прашањето 9?
Прашањето 9 е за мисли за смрт или самоповредување. Било кој одговор различен од 'воопшто не' е сигнал да разговарате денес — со близок, лекар или СОС линија 070 130 992. Во итна опасност 112.
Колку често да го повторувам тестот?
Во активна терапија вообичаено секои 2–4 недели. Надвор од терапија — после значајни промени. Секојдневно повторување не помага.

Извори

  1. Optimal cut-off score for diagnosing depression with the PHQ-9: a meta-analysis — Manea L, Gilbody S, McMillan D (Canadian Medical Association Journal, 2012) — CMAJ [PubMed meta-analysis] PMID 22122776
  2. The PHQ-9: validity of a brief depression severity measure — Kroenke K, Spitzer RL, Williams JB — J Gen Intern Med [PubMed RCT] PMID 11556941
  3. Институт за јавно здравје — Институт за јавно здравје на Северна Македонија [government health body]