PTSS-test (PC-PTSD-5)

Hoe de PC-PTSD-5 wordt berekend

De Primary Care PTSD Screen for DSM-5 (PC-PTSD-5) is ontwikkeld door het Amerikaanse National Center for PTSD (Prins, 2016) en gevalideerd tegen het CAPS-5 klinisch goudstandaard-interview. Hij begint met één traumablootstellingsvraag — antwoord je “nee”, dan stopt de test daar, omdat de 5 vervolgvragen alleen betekenis hebben voor mensen die blootstelling melden.

Antwoord je “ja”, dan beantwoord je 5 ja/nee-items die de vier DSM-5 PTSS-symptoomclusters in de afgelopen maand dekken: intrusie (nachtmerries, ongewenste gedachten), vermijding, hyperarousal (constant op je hoede), verdoving/loskoppeling en veranderde stemming (schuldgevoel, schuld geven). 1 punt per “ja”. Totaal: 0-5.

De gevalideerde drempel is 3 of meer = positief. Bij deze drempel is de gevoeligheid ongeveer 0,95 en specificiteit ongeveer 0,85 tegen het volledig klinisch interview. Ongeveer 71% van de positief gescreenden voldoet aan DSM-5-criteria.

Wat je score betekent

Een positieve screening is geen diagnose. Het is een signaal: 1 uur gesprek met een trauma-deskundige is de moeite waard.

Wanneer deze test het nuttigst is — en wanneer niet

PC-PTSD-5 is het nuttigst:

• 1 maand of meer na een ernstige gebeurtenis, als klachten tijd hebben gehad om af te nemen of zich als PTSS te vestigen.
• In de huisartsenpraktijk, waarvoor hij is ontwikkeld.
• Als zelf-screening voor een huisartsbezoek — geeft het gesprek een duidelijk vertrekpunt.

Minder nuttig:

• In de eerste 4 weken na trauma, wanneer klachten bij normaal herstel horen.
• Bij complexe PTSS uit langdurig of vroeg trauma — de ITQ of TSI vangt meer.
• Voor mensen die niet zijn blootgesteld aan het soort gebeurtenis dat de screening vereist.

PTSS en andere traumareacties

PTSS overlapt met meerdere andere stoornissen — een clinicus ontrafelt ze in gesprek:

• Acute stressstoornis — zelfde klachten maar in de eerste maand. Verdwijnt vaak zonder specialistische behandeling.
• Complexe PTSS (cPTSS) — door langdurig of herhaald trauma, vaak in de jeugd. PTSS plus problemen met zelfbeeld, emotieregulatie en relaties.
• Aanpassingsstoornis — klachten na een niet-traumatische stressor (baanverlies, scheiding). Andere behandelroute.
• Depressie en angst — komen vaak voor met PTSS. Vaak parallel behandeld.
• Middelengebruik — veel mensen met PTSS gebruiken alcohol of drugs om klachten te dempen. Trauma behandelen vermindert het gebruik meestal.

Verwante tests

• Angsttest GAD-7 — angst komt vaak samen met PTSS voor.
• Depressietest PHQ-9 — depressie overlapt sterk met PTSS.
• Stress-schaal PSS-10 — bredere stressmaat als de blootstelling onduidelijk is.

Bronnen geverifieerd: 2026-05-02

• Prins A, Bovin MJ, Smolenski DJ, et al. “The Primary Care PTSD Screen for DSM-5 (PC-PTSD-5): Development and Evaluation Within a Veteran Primary Care Sample.” J Gen Intern Med 2016;31(10):1206-11. PubMed 27170304.
• Bovin MJ, Kimerling R, Weathers FW, et al. Verdere validatie van de PC-PTSD-5. PubMed 33729856.
• US Department of Veterans Affairs, National Center for PTSD.

Privacy

Alle berekeningen draaien in je browser. We zien, loggen of bewaren je individuele antwoorden nooit. Alleen een anoniem event (taal, scoreband, blootstelling ja/nee) wordt naar een privacyvriendelijke analyseservice gestuurd.