Epworth Slaperigheidsschaal (ESS)

Epworth Slaperigheidsschaal (ESS) — slaperigheidstest overdag

Gevalideerde Epworth Slaperigheidsschaal (Johns 1991). 8 vragen, score 0–24, vier zones, klare taal, links naar STOP-BANG en ISI.

Laatst bijgewerkt: 2-5-2026 Bronnen geverifieerd: 2-5-2026

This calculator requires JavaScript to compute results. The methodology and formulas are documented below — you can compute manually using the inputs and equations.

Hoe de ESS werkt

De ESS somt 8 alledaagse situaties op die verschillen in passiviteit — lezen is passiever dan rijden, liggen passiever dan praten. Voor elke beoordeel je op 0–3 jouw gebruikelijke kans om in te dutten in de laatste weken: nooit, klein, matig, groot. Totaal 0–24.

Het gaat niet om één enkele suffe dag. De ESS vraagt naar je gebruikelijke patroon van de laatste weken. Daarom is hij nuttig om chronische slaperigheid op te merken — het soort dat wijst op slaapapneu, onbehandelde slapeloosheid, narcolepsie of langdurig slaaptekort.

Wat je score betekent

Score	Zone
0–9	Normale slaperigheid overdag
10–12	Lichte slaperigheid
13–15	Matige slaperigheid
16–24	Ernstige slaperigheid

Een score van 16+ samen met snurken of waargenomen ademstops doet sterk denken aan slaapapneu. Dat verdient een afspraak in een slaapcentrum en waarschijnlijk een slaaponderzoek.

Wanneer de ESS nuttig is — en wanneer niet

Nuttig voor: aanhoudende slaperigheid overdag gedurende weken, screening voor een afspraak slaapgeneeskunde, opvolging van het effect van behandeling (CPAP, schema, gewichtsverlies).

Niet nuttig voor: één slechte nacht, een stressvolle week, jetlag, slaperigheid alleen in één situatie (bijvoorbeeld alleen na de lunch).

Iedereen heeft moe dagen. De ESS meet het chronische patroon over weken. Gebruik hem als slaperigheid al een tijd speelt, niet na één moeilijke dinsdag.

Slaperigheid is niet hetzelfde als vermoeidheid

Vermoeidheid is zwaarte, energiegebrek, op zijn. Slaperigheid is indutten als je wakker zou moeten zijn. Mensen met depressie hebben vaak vermoeidheid bij een normale ESS. Mensen met slaapapneu hebben vaak een hoge ESS, ook als ze zeggen genoeg te slapen. Het verschil telt omdat de behandelingen anders zijn.

Als je belangrijkste klacht moeheid is zonder in te dutten, zijn PHQ-9 (depressie) of GAD-7 (angst) nuttiger dan de ESS.

Veelvoorkomende oorzaken van overmatige slaperigheid overdag

Slaapapneu — meest voorkomende oorzaak in de matige tot ernstige zone, vooral met snurken of waargenomen ademstops. STOP-BANG is de screener.
Slapeloosheid — moeite met inslapen of doorslapen. De ISI (Insomnia Severity Index) is het juiste hulpmiddel.
Depressie — vermoeidheid met slaapveranderingen; de PHQ-9 helpt onderscheiden.
Bijwerkingen van medicijnen — antihistaminica, sommige bloeddrukverlagers, antidepressiva, opioïden, anti-epileptica. Een korte vraag aan de apotheker kan duidelijkheid geven.
Narcolepsie — veel zeldzamer, maar bij erg hoge scores wel uit te sluiten. Slaapartsen bevestigen met specifiek onderzoek.
Chronisch slaaptekort — de eenvoudigste oorzaak. De oplossing is meer slapen.

Verwante tests

STOP-BANG — slaapapneu-screening (8 vragen, 2 minuten).
ISI — Insomnia Severity Index voor in- en doorslaapproblemen.
PHQ-9 — depressie-screening, nuttig als vermoeidheid het hoofdgevoel is.

Privacy

De hele berekening loopt in je browser. We zien, loggen of bewaren je individuele antwoorden nooit. Er wordt alleen een anonieme gebeurtenis verstuurd naar een privacyvriendelijke analytics-dienst.

Licentie

De Epworth Slaperigheidsschaal is ontwikkeld door Murray W. Johns en wordt breed gebruikt in de klinische praktijk. Originele publicatie: Sleep 1991;14(6):540-545.

Veelgestelde vragen

Wat meet de Epworth Slaperigheidsschaal?

De ESS meet de chronische kans om in te dutten in 8 alledaagse situaties — lezen, tv-kijken, in een vergadering, als passagier in een auto, ’s middags liggen, praten, na de lunch, stilstand in de file. Hij vangt een patroon van de laatste weken, niet één slechte nacht. Score 0–24 met vier zones — normaal (0–9), licht (10–12), matig (13–15), ernstig (16–24).

Betekent een hoge Epworth-score slaapapneu?

Nee. De ESS screent op slaperigheid overdag — hij signaleert dat de alertheid afneemt, maar noemt de oorzaak niet. Slaapapneu is de meest voorkomende oorzaak in de matige tot ernstige zone, vooral bij snurken of waargenomen ademstops. Andere oorzaken: narcolepsie, slaaptekort, depressie en bijwerkingen van medicijnen. STOP-BANG is de volgende stap bij verdenking op apneu.

Slaperigheid vs vermoeidheid — wat is het verschil?

Vermoeidheid is zwaarte, energiegebrek of uitgeput zijn, zonder per se in te dutten. Slaperigheid is de neiging om daadwerkelijk in slaap te vallen wanneer je wakker zou moeten zijn. De ESS meet slaperigheid in enge zin. Mensen met depressie hebben vaak vermoeidheid bij een normale ESS. Mensen met slaapapneu hebben vaak een hoge ESS, ook als ze zeggen genoeg te slapen.

Hoe vaak de ESS herhalen?

De ESS weerspiegelt de laatste weken alertheid overdag. Wekelijks herhalen is te vaak. Nuttige intervallen: 4 weken na een gewoonteverandering (alcohol, schema, snurken), 6–12 weken na de start van CPAP, of wanneer je slaappatroon echt verandert — nieuwe diensten, snurkende partner, gewichtsverandering, nieuw medicijn.

Verlaten mijn gegevens het apparaat?

Nee. De hele berekening gebeurt in je browser. Er wordt alleen een anonieme gebeurtenis (taal, zone) verstuurd naar een privacyvriendelijke analytics-dienst. Je individuele antwoorden verlaten je apparaat nooit.