PG-13-R langdurige rouwstoornis test (13 items)

Wat je gaat doen

De PG-13-R is de Prolonged Grief Disorder Inventory, herzien door Holly Prigerson en collega’s in 2021 om aan te sluiten op de DSM-5-TR-criteria die in 2022 aan het handboek werden toegevoegd. Het is het instrument dat werd gebruikt in de veldonderzoeken die de diagnose hebben opgeleverd. 13 items: twee structurele filteritems over wanneer het verlies plaatsvond, daarna elf Likert-beoordeelde symptoomitems over de afgelopen maand. Ongeveer 5 minuten. Je antwoorden blijven in je browser — we zien ze nooit. Start de test hieronder.

• Gevalideerd door Prigerson, Boelen, Xu, Smith en Maciejewski (2021, World Psychiatry)
• Gebruikt in de DSM-5-TR-veldonderzoeken voor Prolonged Grief Disorder (2022)
• Verankerd aan ICD-11 code 6B42 (WHO 2019)
• 5 minuten, 13 items
• Privé — antwoorden verlaten nooit je apparaat

Hoe de score wordt berekend

Eerst beantwoord je twee structurele items: hoeveel maanden geleden het verlies plaatsvond en of er minstens 12 maanden zijn verstreken. Deze twee dragen niet bij aan de symptoomscore — ze bestaan omdat DSM-5-TR PGD alleen overweegt wanneer rouw bij volwassenen minstens 12 maanden heeft geduurd (6 maanden bij kinderen).

Daarna beantwoord je elf symptoomitems beoordeeld van 1 (“Helemaal niet”) tot 5 (“Extreem”), over de afgelopen maand: hunkering, moeite om de dood te accepteren, gevoel dat een deel van jou is gestorven, vermijding van herinneringen, intense emotionele pijn, moeite om weer aan het leven deel te nemen, emotionele verdoving, leven dat zinloos voelt, intense eenzaamheid, functionele beperking, en of de rouwreactie disproportioneel lijkt ten opzichte van je culturele of gemeenschapscontext.

De elf items sommeren tot een symptoomscore tussen 11 en 55.

Als je aangeeft dat het verlies minder dan 12 maanden geleden was, toont de rekenmachine een contextuele waarschuwing — de symptoomscore blijft betekenisvol als momentopname van hoe zwaar rouw nu voelt, maar de formele DSM-5-TR-diagnostische drempel kan vóór de 12-maandsmarkering niet worden behaald.

Langdurige rouwstoornis — wat de diagnose benoemt

DSM-5-TR voegde in 2022 langdurige rouwstoornis toe als nieuwe diagnose omdat de bestaande categorieën — Majeure Depressie, Aanpassingsstoornis, PTSS — dit specifieke patroon niet vingen en ertoe leidden dat mensen niet de juiste behandeling kregen.

De volledige DSM-5-TR-criteria zijn:

• Tijd: minstens 12 maanden sinds het verlies (6 maanden bij kinderen en adolescenten)
• Kernsymptoom: intense hunkering of preoccupatie met de overledene, bijna dagelijks sinds minstens de afgelopen maand
• Aanvullende symptomen: minstens 3 van 8 — identiteitsverstoring (gevoel dat een deel van jou is gestorven), ongeloof over de dood, vermijding van herinneringen, intense emotionele pijn, moeite met reïntegratie, emotionele verdoving, zinloos leven, intense eenzaamheid
• Beperking: rouw veroorzaakt klinisch significant lijden of beperking in sociale, beroepsmatige of andere belangrijke gebieden
• Culturele context: duur en ernst overschrijden duidelijk verwachte sociale, culturele of religieuze normen

PGD is geen maatstaf voor hoeveel je hield. Het benoemt een specifiek klinisch patroon waarin rouw stopt met integreren — waar het systeem vastloopt in plaats van te bewegen met de tijd.

Normale rouw vs langdurige rouwstoornis

Acute rouw in de eerste maanden na een verlies lijkt opvallend veel op PGD op de symptoomitems — dat is precies waarom de 12-maandsdrempel bestaat. De verschillen worden pas zichtbaar in de tijd.

Acute rouw (de meeste volwassenen, eerste 0-12 maanden): intense golven van pijn, intrusieve gedachten over de persoon, hunkering, soms korte momenten van ongeloof of het gevoel de overledene te zien/horen. Functionele beperking die geleidelijk verzacht. Periodes van verlichting, zelfs vreugde, tussen de golven.

Geïntegreerde rouw (de meeste volwassenen, 12+ maanden): het verlies is geweven in het lopende leven. Golven blijven komen — jaardagen, liederen, plaatsen — maar de rest van het leven heeft vorm en zin teruggewonnen. Hunkering blijft maar is niet langer dagelijks en invaliderend.

Langdurige rouwstoornis (ongeveer 7-10% van rouwende volwassenen, 12+ maanden na verlies): hunkering en preoccupatie blijven op bijna dagelijkse intensiteit. Identiteit is verstoord (“een deel van mij is gestorven”). Vermijden van herinneringen is ernstig genoeg om het leven in te perken. Heroriëntatie op vriendschappen, werk, toekomstplanning is geblokkeerd. Cardiovasculaire en immunologische correlaten zijn gedocumenteerd in longitudinale data.

Dit is een klinisch patroon, geen morele categorie. Behandeling werkt.

Wanneer deze test het meest nuttig is — en wanneer niet

Nuttig voor:

• Volwassenen 12+ maanden na een significant verlies die niet zeker weten of de rouw integreert
• Mensen in de subdrempelband die een gestructureerde reden willen om met een clinicus te praten
• Herhaalde meting over maanden om te zien of rouw beweegt
• Een document om mee te nemen naar een huisarts- of therapeutbezoek voor een vertrekpunt van het gesprek

Minder nuttig voor:

• Het eerste rouwjaar — de symptoomitems zijn geldig, maar de DSM-5-TR-drempel is niet van toepassing
• Kinderen jonger dan 18 — DSM-5-TR gebruikt een 6-maandsdrempel en PGD presenteert zich anders; PG-13-R werd gevalideerd bij volwassenen
• Als enige basis voor diagnose — PG-13-R is een screening; een klinisch interview is nodig voor een diagnostische beslissing
• Culturen met verlengde formele rouwperiodes langer dan 12 maanden — interpretatie vereist context (item 13 helpt maar vervangt geen klinisch oordeel)

Behandelingen die echt werken voor PGD

De evidentiebasis voor rouwspecifieke behandeling is ongebruikelijk consistent:

• Complicated Grief Therapy (CGT, Shear) — 16-sessie protocol dat elementen van CGT, interpersoonlijke therapie en prolonged exposure combineert. Responsratio’s rond 60-70% in gerandomiseerde studies. De Shear 2016-studie vergeleek CGT, citalopram en gecombineerde therapie direct — CGT was het actieve bestanddeel.
• Prolonged Grief Disorder Therapy (PGDT) — nauw verwant aan CGT, ook 16 sessies, gestructureerd rond de kerncriteria van PGD.
• Internet-CBT voor rouw (Boelen / Lenferink, “Grief-Help”) — RCT-evidentie van betekenisvol effect. Een echte optie wanneer face-to-face therapie niet toegankelijk is.
• Rouwondersteuningsgroepen — geen therapie, maar consistent geassocieerd met betere aanpassing, vooral in de subdrempelband.

Antidepressiva alleen bewegen rouwspecifieke symptomen niet in onderzoeken. Als depressie samen voorkomt (PHQ-9 in matig of ernstig bereik), kan de depressieve component reageren, maar het rouwwerk moet nog steeds gebeuren.

Als je vannacht in crisis bent

PGD verhoogt het suïciderisico specifiek — dat staat in de longitudinale literatuur en het is behandelbaar. Als gedachten aan zelfbeschadiging of suïcide aanwezig zijn, behandel ze als prioriteit.

• Nederland: 113 Zelfmoordpreventie 0800 0113 (gratis, 24/7)
• Nederland: Stichting Achter de Regenboog (rouwondersteuning) 088 002 88 88
• België: Zelfmoordlijn 1813 (gratis, 24/7)
• Vlaanderen: Tele-Onthaal 106 (gratis)
• Stichting Achter de Regenboog: achterderegenboog.nl

Je hoeft niet in onmiddellijk gevaar te zijn om te bellen. Rouwgerelateerde suïcidale gedachten zijn precies waar deze lijnen voor zijn.

Verwante tests

• PHQ-9 depressietest — depressie en PGD komen vaak samen voor
• PTSS-test (PC-PTSD-5) — wanneer de dood traumatisch was
• UCLA-eenzaamheidsschaal — rouwende volwassenen scoren vaak in de eenzaamheidsband

Bronnen, geverifieerd 2026-05-18

• Prigerson HG, Boelen PA, Xu J, Smith KV, Maciejewski PK. Validatie van de nieuwe DSM-5-TR-criteria voor de langdurige rouwstoornis en de PG-13-R-schaal. World Psychiatry 2021;20(1):96-106. (PMID 33432758)
• American Psychiatric Association. DSM-5-TR: Prolonged Grief Disorder. 2022.
• Wereldgezondheidsorganisatie. ICD-11 6B42 Langdurige rouwstoornis. 2019.
• Shear K, Frank E, Houck PR, Reynolds CF. Behandeling van gecompliceerde rouw — gerandomiseerde gecontroleerde studie. JAMA 2005;293(21):2601-2608. (PMID 15928281)
• Stichting Achter de Regenboog. Rouwondersteuning. achterderegenboog.nl.

Privacy

De PG-13-R-berekening draait volledig in je browser. Je antwoorden en de berekende band verlaten nooit je apparaat. We sturen één anoniem event naar een privacy-respecterende analytics service: je taalcode en de bandstring (bijv. pg13r_below, pg13r_sub, pg13r_likely). Geen ruwe antwoorden, geen per-item data, geen identifier.