HealthScorer

Fagerström тест за зависност од никотин (FTND)

Пополнете го валидираниот Fagerström тест за зависност од никотин (FTND) за 60 секунди: 6 прашања. Heatherton 1991. Бесплатно, без регистрација.

Последно ажурирано: Изворите се проверени:

Што ви престои

Fagerström тестот за зависност од никотин (FTND) мери колку силно никотинот ја држи вашата дневна рутина. Шест прашања покриваат колку скоро по будењето пушите, колку цигари дневно и дали пушите кога сте болни. Околу 60 секунди. Без регистрација. FTND беше развиен од Heatherton, Kozlowski, Frecker и Fagerström во 1991, објавен во British Journal of Addiction. US Surgeon General 2020 и СЗО MPOWER рамката го референцираат како стандарден скрининг за зависност од тутун. Вашите одговори остануваат во вашиот пребарувач — никогаш не ги гледаме. Започнете тестот подолу ↓

✓ Валидиран од Heatherton, Kozlowski, Frecker, Fagerström (1991, Br J Addict) ✓ Референциран во US Surgeon General 2020 за откажување пушење ✓ 60 секунди, 6 прашања ✓ Приватно — одговорите не го напуштаат уредот

Како се пресметува Fagerström FTND

Одговарате на шест ставки за вашето тековно пушење. Ставките 1 и 4 (време до прва цигара, цигари дневно) се оценуваат 0–3 секоја. Ставките 2, 3, 5 и 6 (потешкотија на забранети места, најтешка цигара за откажување, утринска фреквенција, пушење-кога-сте-болни) се оценуваат 0–1 секоја. Шесте ставки се собираат во еден вкупен резултат меѓу 0 и 10.

Вкупен резултатТракаНиво на зависностШто обично значи
0–2Многу нискаМинимално физиолошко влијаниеКратко советување обично доволно; основна стапка на прв обид ~25–30%
3–4НискаВоспоставена навика, но без копнежи при будењеНЗТ за 4–6 недели плус помош ги удвојува шансите
5СреднаФармакотерапијата престанува да биде опционалнаВарениклин или комбинирана НЗТ + советување
6–7ВисокаСилна физиолошка зависностКомбиниран лек + структурирана поддршка — само со волја <5% (Hughes 2004)
8–10Многу високаВрвот на скалатаВарениклин + советување достигнува ~25% одржлив 6-месечен успех

Траката е поважна од сирот број. Heatherton 1991 ги користеше тракат како кли-нички одлучувачки прагови; промена за една трака меѓу администрации на FTND е реален сигнал.

Кога овој тест е корисен — а кога не

Корисно за:

  • Носење на квантифициран резултат на посета кај матичен лекар наместо ‘премногу пушам’
  • Избор дали само НЗТ е доволна или има смисла препишан лек (варениклин, бупропион)
  • Идентификација која ставка на шемата на зависност (утринска цигара? цигари дневно? пушење кога сте болни?) е најголемиот зафат

Не корисно за:

  • Вејпинг или зависност од е-цигари — оригиналниот FTND е валидиран само за традиционалните цигари
  • Безпушачки тутун — посебен FTND-ST постои за тоа
  • Предвидување здравствена штета — FTND мери зависност, не кумулативна изложеност

Fagerström зависност vs кумулативна изложеност vs кардиоваскуларна штета

Чест е забуна: луѓе изедначуваат ‘висок FTND’ со ‘најголема здравствена штета’. Тие се поврзани но различни.

Зависност (FTND) мери колку силно никотинот го води вашето дневно однесување сега. Кумулативна изложеност (пак-години: пакети/ден × години пушење) ја следи доживотната доза. Штета (FEV1, коронарен калциум, периферна артериска болест) ја мери вистинската физиолошка последица. Некој со FTND 8 кој пуши 5 години има многу помала кумулативна штета од некој со FTND 4 кој пуши 40 години.

Поврзани тестови

Извори, проверено 2026-05-18

  • Heatherton TF, Kozlowski LT, Frecker RC, Fagerström KO. The Fagerström Test for Nicotine Dependence. British Journal of Addiction 1991;86(9):1119-1127. (PMID 1932883)
  • US Department of Health and Human Services. Smoking Cessation: A Report of the Surgeon General. Atlanta: CDC, 2020.
  • World Health Organization. MPOWER: A policy package. WHO Framework Convention on Tobacco Control, 2008/2023.
  • Институт за јавно здравје на РСМ. Програми за контрола на тутунот. iph.mk.
  • Македонско лекарско друштво. Стручни препораки. mld.mk.

Приватност

Пресметката FTND работи целосно во вашиот пребарувач. Вашите поединечни одговори и пресметаната трака никогаш не го напуштаат уредот. Испраќаме еден анонимен настан до сервис за аналитика што ја почитува приватноста: вашиот јазичен код и string на трака (на пр. band_high). Без сирови одговори, без податоци по ставка, без идентификатор.

Често поставувани прашања

Што значи Fagerström резултат 6?
Резултат 6 спаѓа во траката на висока зависност (6–7). Heatherton 1991 го постави овој праг како ниво на кое физиолошката зависност е цврсто воспоставена, а обидите за откажување само со волја успеваат прв пат во помалку од 5% (Hughes 2004, Addiction). На оваа трака, варениклин (Champix) или комбинирана НЗТ плус бихејвиорална поддршка ги тристручуваат шансите за успех во споредба со плацебо (Cahill 2016, Cochrane преглед).
Што значи Fagerström резултат 8?
Резултат 8 е во траката на многу висока зависност (8–10), на врвот на скалата. Одговара на многу рана утринска цигара, тешка дневна употреба и пушење дури и кога сте болни. Со варениклин и структурирано советување, 6-месечна одржлива апстиненција на оваа трака достигнува околу 25% — повеќекратно повеќе отколку само со волја (US Surgeon General 2020).
Дали сум зависен од никотин ако имам 0–2?
0–2 е трака на многу ниска зависност според Heatherton 1991. Никотинот има влијание, но не го води вашиот ден, а обидите за откажување во оваа трака успеваат прв пат во околу 25–30% дури и само со кратко советување (Fiore 2008, US Public Health Service водич). Дури и со таков резултат, повремено пушење значајно го зголемува кардиоваскуларниот и онколошкиот ризик (Bjartveit 2005, Tobacco Control).
Од кој FTND резултат треба да одам кај лекар?
Од Fagerström 5 фармакотерапијата престанува да биде опционална за повеќето луѓе. Heatherton 1991 го става тоа како праг на средна зависност. US Surgeon General 2020 и упатството US Public Health Service од 2008 препорачуваат консултација со матичен лекар или фармацевт за варениклин, комбинирана НЗТ или бупропион при FTND ≥ 5.
Како да престанам да пушам со висок FTND резултат?
Комбинирајте лек и бихејвиорална поддршка — таа комбинација ги удвојува ефектите на едниот или другиот сам. Варениклин (12-неделна терапија) е најсилниот единствен агенс според доказите (OR ~2,7 спрема плацебо, Cahill 2016). Комбинирана НЗТ (фластер 21 mg плус 2–4 mg гума или пастили по потреба) е силна алтернатива. Побарајте поддршка преку матичен лекар или Институтот за јавно здравје.
Fagerström тест vs AUDIT-C — кој ми треба?
Различни супстанции. Fagerström FTND скрининира за зависност од никотин кај тековни пушачи; AUDIT-C скрининира за ризично консумирање алкохол. FTND гледа колку брзо по будењето пушите, колку цигари дневно и дали пушите кога сте болни. AUDIT-C гледа фреквенција и количина на алкохол. Ако пушите и пиете, разумно е да направите и двете — оценуваат одделни клинички прашања.
Дали Fagerström тест е валиден за вејпинг или е-цигари?
Оригиналниот FTND е валидиран за традиционалните цигари (Heatherton 1991), не за вејпинг. Модифициран Fagerström за е-цигари (Foulds 2015, Nicotine Tob Res) е проучен, но сè уште не е стандардна алатка во примарна заштита. Ако користите вејп, користете FTND само како груб индикатор — клиничкиот разговор е подобар следен чекор.
Колку често да го повторувам Fagerström тестот при откажување?
Повторете го FTND ако сè уште пушите и сакате да следите промени во вашата шема на зависност. Кога ќе престанете, прашањата веќе не се применливи — тестот го мери тековното пушачко однесување. Разумен распоред додека сè уште пушите: секои 4–6 недели ако намалувате, или пред и по сериозен обид за откажување поддржан со лекови.
Тежок пушач vs повремен — дали FTND важи за обајцата?
Да. FTND беше дизајниран да покрие целиот опсег на пушачки шеми. Повремените пушачи обично имаат резултати 0–4 (многу ниска или ниска зависност), тешките дневни пушачи обично 6–10. Ставките за утринската цигара и времето до првата цигара се потежки од дневниот број цигари, бидејќи подобро ја опфаќаат физиолошката зависност (Heatherton 1991).
Зошто утринската цигара е толку тешко пондерирана во FTND?
Времето до прва цигара по будењето е најсилниот предиктор на зависност од никотин во Heatherton 1991. Пушење во рок од 5 минути по будењето значи дека ноќното повлекување на никотинските рецептори веќе делува — физиолошки сигнал, не избор по навика. Затоа ставката 1 носи максимум 3 поени, исто колку и ставката за број цигари дневно, иако е едно однесување.
Дали мојот Fagerström резултат може да биде погрешен ако имам мала дневна потрошувачка но силна емоционална зависност?
Да. FTND ја мери физиолошката зависност од никотин — утринската цигара, неспособноста да се воздржите во места каде не се пуши, пушењето кога сте болни. Некој што пуши само 5 цигари дневно но ги пали првите во рок од 5 минути по будењето може да биде во средната трака. Емоционалните копнежи се вистински но не се она што FTND го опфаќа.
Дали зависноста од никотин е морален неуспех?
Не. US Surgeon General 2020 експлицитно изјавува дека зависноста од никотин е хронично медицинско состојба, водена од рецепторска адаптација, не слаба волја. Никотинот има засилување споредливо со кокаин во стандардни животински модели (Henningfield 1985). Повеќето успешни долгорочни откажувачи имале потреба од 4–6 сериозни обиди (Chaiton 2016, BMJ Open) — рецидивот е податок, не карактер.
Која е најдобрата бесплатна линија за откажување пушење во Македонија?
Институтот за јавно здравје на РСМ и Министерството за здравство поддржуваат програми за откажување. За поддршка во криза: СОС линија 070 130 992. Итна помош: 124, EU итност: 112. Многумина матични лекари можат да препишат варениклин или НЗТ.
Колку трае никотинско повлекување?
Акутното повлекување врвува на 48–72 часа и во голема мера завршува до 3-та недела (APA DSM-5). Раздразливост, нарушен сон, анксиозност, интензивни копнежи и проблеми со концентрација се типични. Копнежите по 3-та недела обично се повеќе условени со навика отколку фармаколошки — пократки (под 5 минути типично) и предизвикани со специфични контексти како кафе, алкохол или стрес.
Дали мојот Fagerström тест останува приватен?
Да. Калкулаторот работи целосно во вашиот пребарувач. Вашите поединечни одговори никогаш не го напуштаат уредот. Логираме еден анонимен настан со траката (на пр. `band_high`), ништо повеќе — без сирови одговори, без IP, без идентификатор.

Извори

  1. The Fagerström Test for Nicotine Dependence: a revision of the Fagerström Tolerance Questionnaire — Heatherton TF, Kozlowski LT, Frecker RC, Fagerström KO — British Journal of Addiction (1991) (peer reviewed, retrieved 2026-05-18)
  2. Smoking Cessation: A Report of the Surgeon General — US Surgeon General — извештај за откажување пушење (2020) (guideline, retrieved 2026-05-18)
  3. WHO MPOWER — пакет политики за контрола на тутунот — Светска здравствена организација (СЗО), 2008 / ажурирање 2023 (guideline, retrieved 2026-05-18)
  4. Институт за јавно здравје на РСМ — Институт за јавно здравје на Република Северна Македонија (gov health, retrieved 2026-05-18)
  5. Македонско лекарско друштво — Македонско лекарско друштво (МЛД) (medical society, retrieved 2026-05-18)